,

نقش فتواهای شاذّ در پیداش جریان‌های تکفیری

625878251508228557

جهان اسلام در شرایط کنونی با مشکلات عدیده‌ای مواجه است اما شاید بتوان ادعا کرد که مساله «ولنگاری در عرصه فتوا» یکی از مهمترین معظلات کنونی امت اسلامی است. تشتّت، چند دستگی و ظهور و بروز فرقه‌ها و نحله‌های مختلف فکری در دهه‌های اخیر سبب شده تا هر گروه و فرقه‌ای برای مشروعیت‌بخشی به رفتارهای خود دست به دامان آموزه‌های شریعت مقدس اسلامی شود؛ آموزه‌هایی که در بسیاری از موارد با رفتارها، رویکردها، اندیشه‌ها و ایدئولوژی‌های فرقه‌های موجود کاملا مخالف است.

الازهر به عنوان مهمترین نهاد دینی جامعه مصر که خود داعیه‌دار مرجعیت اهل سنت در امور دینی است در تمام این سال‌ها تلاش کرده تا با شناساندن چهره رحمانی و اعتدالی اسلام به مسلمانان اهل سنت در سراسر جهان، به جنگ با نحله‌های مختلف فکری و عقایدی برود که از اسلام چهره‌ای خشن و تروریسم‌پرور نشان داده‌اند.

اینکه الازهر چه میزان در این زمینه موفق بوده را باید در مجالی دیگر به بحث گذاشت اما مساله‌ای که به تازگی گریبانگیر جامعه اهل سنت شده را باید در کلید واژه‌ای به نام «فتوا» جست‌وجو کرد. روزی نیست که از گوشه و کنار جامعه اسلامی فردی برنخیزد و مدعی شایستگی برای صدور فتوا نشود. همین امر سبب شده تا بسیاری از جریان‌های تکفیری بدون رعایت ابتدایی‌ترین اصول و قوانین اجتهاد، از میان افرادی که در برخی موارد آگاهی کاملی نیز نسبت به اسلام ندارند فردی را به عنوان مفتی انتخاب کرده تا به جنایات آنان وجهه دینی ببخشد.

عرصه فتوا به عنوان چالش جدّی امروز نهادهای دینی اهل سنت خصوصا الازهر و دارالافتای مصر سبب شد تا سومین کنفرانس جهانی فتوا با همکاری دارالافتای مصر و تحت عنوان «نقش فتوا در ثبات جوامع» با حضور بیش از 60 کشور با هدف بررسی آسیب‌های عرصه فتوا، دستیابی به وحدت رویه در عرصه فتوا، ایجاد ساز و کار مشخص برای تعیین مفتیان اصلح و چگونگی مقابله با فتواهای شاذ در قاهره برگزار شود.

بسیاری از علما، شخصیت‌های دینی و سیاسی جهان اسلام در این کنفرانس حضور یافتند تا بتوانند به وحدت رویه‌ای در زمینه مقابله با خطر گسترش فتواهای شاذّ، انحرافی و گمراه کننده دست یابند. تلاش داریم تا در گزارش‌های مختلف این مراسم را به طور کامل پوشش خبری داده و خوانندگان محترم را در جریان مهمترین سخنان و تصمیمات این کنفرانس قرار دهیم. در اولین شماره از این گزارش، سخنان شخصیت‌های دینی جهان اسلام تقدیم شما می‌شود:

مفتی مصر: تروریسم تکفیری تهدیدی برای امنیت جهانی است
شوقی علام مفتی مصر به عنوان سخنران افتتاحیه سومین همایش جهانی فتوا با عنوان «نقش فتوا در ثبات جوامع» ضمن خوشامدگویی به علما، نخبگان و شخصیت‌های دینی شصت کشور حاضر در این کنفرانس گفت: مصر منبع تمدن و تاریخ، کعبه اهل علم و الازهر شریف از گذشته تا به امروز منزلگاه مشتاقان دین، علما و پژوهشگران علوم دینی است. مصر همواره دستش را به نشان صلح و دوستی به سوی جهانیان دراز کرده و خواستار خیر و برکت و رحمت برای جهانیان است.

وی افزود: علما، بزرگان، فضلا و صاحب نظران، شما به طور کامل از شرایطی که مصر و جهان اسلام دارد به خوبی آگاهید. افزایش پدیده تروریسم و خشونت نتیجه صدور فتواهای گمراهی، انحرافی و خارج از چهارچوب اعتدالی و الگوی صحیح علمی است. این فتواها در گسترش هرج و مرج و خشونت، نابودی امنیت و صلح جهانی تاثیر بسزایی داشته و امروز همین موارد به تهدیدی برای ثبات و آرامش جهانی تبدیل شده است.

مفتی مصر خاطر نشان کرد: اگر جهانیان امروز با تروریسم دست و پنجه نرم می‌کنند پس باید اهل علم، پاسبانان دین و عقیده، صاحب نظران فتوا و اجتهاد بدانند که وظیفه سنگینی بر دوش آنان نهاده شده که همان اصلاح مفاهیم غلط، مقابله با اندیشه‌های انحرافی و افراطی، ترویج ارزش‌های اسلام رحمانی است. جهاد میدانی با تروریسم لحظه‌ای از جهاد در میدان فقه و اندیشه جدایی پذیر نیست.

علام ادامه داد: همگان می‌دانید که در سطح جهانی و بین‌المللی، تروریسم تکفیری تلاش دارد تا با نشر فتواهای گمراه کننده، اندیشه‌های نادرست با استفاده از رسانه‌ها و خصوصا شبکه‌های اجتماعی، در ذهن و اندیشه جوانان نفوذ کند بنابراین اهل علم و به ویژه مفتیان و مجتهدان بایستی سخنانشان در عرصه مبارزه با تروریسم و محاصره فتواهای شاذّ و گمراه کننده واحد باشد.

اسلام دین سهولت و آسانی است نه مشقت و سختی
عالم اهل سنت مصر با اشاره به اهمیت فتوا در شرایط کنونی جهان اسلام تصریح کرد: چه بسیار افرادی که بر کرسی فتوا تکیه زدند اما نمی‌توانند میان فتوا که با زمان، مکان، احوال و اشخاص تغییر می‌کند و میان حکم خداوند که امری ثابت و غیر قابل تغییر است، تمایز قائل شوند در نتیجه غیر علما و افراد نااهل عرصه را در اختیار گرفته و سبب ایجاد اختلال در منظومه امنیت جهانی شدند. امروز صلح و امنیت جهانی در نتیجه، انفعال و افراط‌گرایی تهدید شده است. برخی این رویکرد را برای تحقق اهداف و منافع سیاسی و نه تحقق اهداف شریعت اسلام رحمانی به کار بسته اند که نتیجه آن نیز گسترش خشونت و ناامنی در جهان شده است.

شوقی علام با اشاره به جایگاه رفیع مفتیان اظهار داشت: منصب فتوا یک منصب خطیر و عظیم است و کسی که بر این منصب تکیه می‌زند نماینده خداوند برای بیان احکام شرعی است. در عرصه فتوا فقیه تمام تلاش خود را برای دستیابی به راهکاری برای حل مشکلات مردم و معظلات زندگی به کار می‌بندد. مفتیان همواره باید دو نکته را فراموش نکنند: اول دستیابی به راهکارهای مناسب برای حل مشکلات پیچیده مردم با تکیه بر دقت، شجاعت و شهامت در اجتهاد همراه با رعایت معیارهای دقیق شرعی و ضوابط فقهی و دوم انسجام‌ کامل راهکارها با یکدیگر و با زندگی واقعی مردم به دور از مشقّت و سختی که دین اسلام دین سهولت و آسانی است نه دین سختی و مشقّت.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *